ایران 8 منطقهٔ آزاد تجاری-صنعتی دارد که عبارتند از: چابهار، قشم، کیش، اروند، انزلی،سلفچگان ،ارس و ماکو.[۱]

ماده ۱ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری-صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۲۱ شهریور ۱۳۷۲ اهداف تشکیل مناطق آزاد تجاری-صنعتی را به شرح زیر بیان می‌کند:

[۲]

در اسفند ۱۳۴۹ قانونی با عنوان «قانون معافیت از حقوق و عوارض گمرکی کالاهایی که به منظور استفاده، مصرف و فروش وارد بعضی از جزایر خلیج فارس می‌شوند» به تصویب رسید که بر پایهٔ آن به دولت اجازه داده شد در هر یک از جزیره‌های خلیج فارس که صلاح بداند، همهٔ کالاهایی را که برای مصرف، استفاده و فروش در فروشگاه‌ها وارد جزیره مذکور می‌شوند، از پرداخت حقوق و عوارض گمرکی، سود بازرگانی، حق انحصار، عوارض گوناگون و حق ثبت سفارش معاف کند.

در سال ۱۳۵۹ به موجب مصوبه شورای انقلاب همهٔ امتیازات مزبور، در مورد کالاهای وارده به جزیره کیش برقرار گردید. بدین گونه جزیره کیش از بخشی از امتیازات یک منطقه آزاد برخوردار گردید.

در بهمن ۱۳۶۸ هنگام تهیه و تصویب قانون برنامه اول توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، به موجب تبصره ۱۹، به دولت اجازه داده شد که حداکثر در سه نقطه از نقاط مرزی کشور، مناطق آزاد تجاری-صنعتی پایه‌گذاری نماید.

در ۷ بهمن ۱۳۶۹ هیئت وزیران، جزیره قشم و در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۷۰ محدوده‌ای از خلیج چابهار (زمینهای خاور اسکله شهید کلانتری) را به عنوان منطقه آزاد بازرگانی اعلام کرد.[۳]

در ۲۴ تیر ۱۳۸۹ نیز شهرستان ماکو به جمع مناطق آزاد تجاری-صنعتی پیوست و در مجلس شورای اسلامی ایران تصویب شد.